Arabako Foru Aldundiko Kultura eta Kirol Sailak eta Gasteizko Gotzaindegiak lankidetza hitzarmen bat sinatu dute ostegun honetan, Guardiako Erregeen Andra Mariaren elizako atari polikromatua kontserbatzeko, Europako arte gotikoko obra nabarmenetako bat baita.
Ana del Val Kultura eta Kiroleko foru diputatuak eta Carlos Garcia elizbarrutiko bikarioak sinatutako akordioaren bidez, azterlan tekniko eta zientifiko sakon bat egin ahal izango da atariaren narriadura eragin duten arrazoiak zehaztasunez identifikatzeko eta esku hartze integraleko estrategia bat diseinatzeko, faseka planifikatua.
Foru erakundetik jakinarazi dutenez, Guardiako hiribilduak balio handiko kultur eta arte ondarea du, mendeetan zehar izan duen garrantzi historiko, sozial eta ekonomikoaren isla. Ondare multzo horren barruan, Erregeen Andra Maria elizaren ataria nabarmentzen da bereziki, kalitate artistiko bikaina duelako eta polikromia kontserbatzen duelako.
XIV. mendearen amaieran eraiki zenetik, funtzio arkitektonikoa eta erlijiosotik haratago, ataria mundu profanoaren eta sakratuaren arteko trantsiziorako espazio sinboliko gisa eratu da, baita hiribilduko gizartearen eta hiriaren bizitza egituratzen duen elementu gisa ere. Ikonografia aberatsa Andra Mariaren gorespenean eta bere bizitzako funtsezko gertaerak ditu gai nagusitzat. Tradizioz «harrizko eta kolorezko liburu» gisa hartu izan da, eta Guardiako biztanleen nortasunaren erreferente bihurtu da.
Hala ere, duela gutxi gehiegizko hezetasuna hauteman da portaleko eremu batean, eta horrek arrisku handia dakar multzoaren egonkortasun fisikorako eta haren polikromia kontserbatzeko. Materialen disgregazio prozesuak, kohesioaren galerak, altxatzeak, jausiak eta alterazio kromatiko itzulezinak eragin ditzakete patologia horiek. Esku hartu ezean, narriadurak pixkanaka eta atzera bueltarik gabe egin dezake aurrera.
Egoera horren aurrean, Arabako Foru Aldundiko Zaharberritze Zerbitzuak, Historia eta Arkitektura Ondarearen Zerbitzuak eta Laborategi Orokorreko Zerbitzuak, Gotzaindegiko eta Guardiako Andra Mariaren parrokiako obra eta ondare historiokoaren ordezkaritzekin lankidetzan, hainbat bisita tekniko egin dituzte arazoa ebaluatzeko eta konponbide egokia proposatzeko.
DIZIPLINA EZBERDINAK
Esku hartzea diziplina desberdinen arteko metodologian oinarrituko da, eta barne hartuko ditu analisi higrometrikoak, materialen eta gatzen azterketak, ingurumenaren diagnosia eta multzoaren egituraren eta azaleko portaeraren ebaluazioa.
Era berean, hormaren perimetroan kanpoko drainadura bat egitea aurreikusi da; horretarako, proiektu tekniko espezifiko bat idatzi beharko da, eta prebentziozko kontserbazio neurriak ezarri, esku hartzearen epe luzeko jasangarritasuna bermatzeko.
2026rako lehentasunezkotzat aurreikusitako jarduketen artean, azalaren kontserbazio egoerari eta narriaduraren kausei buruzko lehen datu bilketa, eragindako hormen lekukoak jasoz, bereizmen handiko argazkia, ortoargazkia, termografia eta hezetasunaren eta gatzen analisia, hezetasunak ezabatzeko esku hartzearen proiektua eta lehen fasea idaztea, polikromiak aztertzea, azaleko zikinkeria kentzea eta prebentziozko kontserbazio neurriak aplikatzea daude.
