Gorbeia gailurrean inauguratu zen lehen Cruz efimeroa
1901eko azaroaren 12an, Gorbeian, 1481 metroko altueran, inauguratu zen lehen Cruz efimeroa. Proiektua kudeatzen zuten erakundeetako eta enpresetako kideek, gainera, Zeanuri (Bizkaia) eta Zuia (Araba) udalerrietako ordezkariak parte hartu zuten ekitaldian. Antolakuntzak erronka handia izan zuen, baina eguraldi baldintzek misa ospatzea eragozten zuten, pospentea atzeratu behar izan zen. Iñaki García Uribe ikertzaileak azaldu duenez, “monjak lorez jantzitako alfonbra bat prestatu zuten, baina haizea indartsu jokatzeak hala ekintza guztiak bertan behera utzi behar izan ziren”.
1902ko uztailaren 16an, 1901eko inaugurazioa atzeratu zen, baina epea iritsi zenean, berarazten den bezala, Cruz ispilu baten gainean irristatu eta erori zen, gorabehera meteorologikoen ondorioz.
Horrelako erronketan, saneatze-lanin amaiera ekiditeko, proiektua aldi berean hainbat esparrutan garatu zen, hala nola zuzendutakoa, gerorako eraitu ziren altxorrak eta unean uneko monumentu maisulak. Dena den, kudeaketa handiak urteak iraun zituen, eta, horregatik, ikertzaileak esaten du: “Orain, 125. urteurrena iritsi arren, ez da inolako ekimenik iragarri”.
